{"id":1404,"date":"2017-04-03T20:59:23","date_gmt":"2017-04-03T19:59:23","guid":{"rendered":"https:\/\/osian.cymru\/?p=1404"},"modified":"2019-07-30T18:27:20","modified_gmt":"2019-07-30T17:27:20","slug":"twm-or-nant-dweud-y-gwir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/osian.cymru\/en\/twm-or-nant-dweud-y-gwir\/","title":{"rendered":"Twm o’r Nant – Un fu’n dweud y gwir"},"content":{"rendered":"\n

Ar y dydd hwn yn 1810 by farw Twm o’r Nant y baledwr, anterliwtiwr a’r dramodydd.<\/p>\n\n\n\n

Mae ei hanes yn ddifyr a chythryblus. Cafodd gyfnodau yn llafurio’n galed yn llwytho coed, yn ardal Dibych yn bennaf, ond hefyd yn ochrau Llandeilo (ac yntau ar ffo, o bosib)<\/p>\n\n\n\n

Roedd y baledi, yr anterliwtiau a’r dram\u00e2u a gyfansoddwyd ganddo yn gampweithiau. Campweithiau yn eu gonestrwydd a’u hadlewyrchiad o Gymru ei gyfnod. Dywedodd O.M. Edwards<\/a>,<\/p>\n\n\n\n

y mae interliwdiau Twm o’r Nant yn naturiolach a pherffeithiach darlun o fywyd y ddeunawfed ganrif na dim arall a feddwn<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Drachefn fe ddyweda O.M. Edwards amdano:<\/p>\n\n\n\n

Fel dramayddwr y mae’n fwy nag yw’r Wyddfa yn Eryri, saif yn llenyddiaeth Cymru heb neb yn agos ato. Y mae pob cymeriad ddarluniodd yn fyw, nid yw’n gwneyd i glai difywyd siarad, ac nid yw byth yn ail gerdded yr un llwybr. Ond yr esboniad ar ei ddylanwad yw ei allu rhyfedd i siarad fel ysbryd goreu ei oes,–yn synhwyrol, ac ar yr un pryd yn llawn dychymyg; yn hynaws, ac eto heb arbed y drwg. Ni fu sant na phechadur yn hanes Cymru eto heb deimlo fod Twm o’r Nant wedi dweud y gwir.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ac efallai heddiw, mewn byd lle mae cyfryngau Cymru mor ddiddim, a chyfrygnau torfol byd-eang yn sigo o dan bwysau newyddion ffug, does bosib fod neges yma yn rhywle am ddyletswydd newyddiadurwyr a beirdd cyfoes i’w dweud-hi am Gymru.<\/p>\n\n\n\n

Twm o’r Nant<\/h2>\n\n\n\n

Cerdd a berfformiwyd gyntaf yn noson Siwper C\u00eat ac Ambell F\u00eat<\/a>, Eisteddfod Dinbych 2013<\/p>\n\n\n\n

\n